गढी किल्ला - धुळे जिल्ह्यातील ऐतिहासिक पाऊलखुणांचा साक्षीदार लुप्त होण्याच्या मार्गावर....
- राजू ठोकळ
धुळे जिल्ह्यातील पानखेडा गावातील गढी पाडा येथील गढी किल्ला एका लहानशा टेकडीवर वसलेला असून त्याला ऐतिहासिक महत्त्व आहे. गढीच्या जागेवर उभे राहिल्यावर दुरपर्यंतचा परिसर सहजपणे नजरेस पडतो, ज्यामुळे हा किल्ला एके काळी संरक्षणासाठी महत्त्वाचा ठरला असावा. स्थानिक लोकांच्या म्हणण्यानुसार, हा किल्ला एका राजाने बांधला, परंतु त्या राजाचे नाव मात्र अद्याप अज्ञात आहे. लोकांना नाव माहीत असेलही, परंतु माझ्या सारख्या अनोळखी व्यक्तीला ते सांगण्यास ते तयार नसावेत.
गढीच्या प्रवेशद्वारावर एका मोठ्या दगडी दरवाजाची चौकट आहे, जी तत्कालीन वास्तुकलेचे सुंदर उदाहरण आहे. गढीचा पाया दगडी असून, त्यावर विटांचे अत्यंत देखणे बांधकाम केलेले आहे. गढीच्या बुरुजांमध्ये शत्रूच्या हल्ल्यांना प्रत्युत्तर देण्यासाठी छिद्रे केलेली आहेत. या छिद्रांमधून बंदुकींचा वापर करून दूर अंतरावर शत्रूंवर गोळीबार करण्याची योजना आखलेली दिसून येते.
गढीच्या आतमध्ये राजेशाही सौंदर्याने नटलेल्या खोल्या आहेत. याशिवाय, संडास आणि बाथरूमसाठी खास सोय केली असल्याचे दिसून येते, ज्यावरून त्या काळातील लोकांच्या सुविधा आणि वैभवपूर्ण जीवनशैलीची कल्पना येते. आतमध्ये पुरेसा सूर्यप्रकाश येण्यासाठी बांधकाम करताना पुरेशी काळजी घेतली असल्याचे दिसून येते.
तथापि, सध्या गढी किल्ला दुर्लक्षित स्थितीत आहे. काही भाग कोसळलेला असून, त्याचा डोलारा आजही टिकून आहे, परंतु वेळेत दुरुस्ती आणि देखभाल झाली नाही तर हा ऐतिहासिक ठेवा कायमचा नष्ट होण्याचा धोका आहे.
हा किल्ला केवळ पानखेडा, पिंपळनेर गावाचा गौरव नसून, संपूर्ण राज्याच्या ऐतिहासिक वारशाचा एक महत्त्वाचा भाग आहे. प्रशासनाने आणि स्थानिक लोकांनी एकत्र येऊन गढीच्या जतनासाठी प्रयत्न केले पाहिजेत. योग्य देखभाल आणि संवर्धन केल्यास गढी किल्ला भविष्यातील पिढ्यांसाठी प्रेरणास्थान ठरू शकतो.
- Aboriginal Publication
.JPG)
0 comments :
Post a Comment