मातीशी नाळ जपणारा आदिवासी

मातीशी नाळ असलेला आदिवासी म्हणजे आपल्या भूमीशी, निसर्गाशी आणि पर्यावरणाशी अतूट संबंध राखून असलेला समुदाय. आदिवासींचं जीवन नैसर्गिक संसाधनांवर आधारित असतं आणि त्यांचा प्रत्येक जीवनक्रम निसर्गाशी निगडित असतो. ते जमीन, पाणी, जंगल यांचा आदर करत पर्यावरण-संवर्धनाचे प्रत्यक्ष-अप्रत्यक्ष कार्य करतात.

या संदर्भात काही महत्त्वाचे मुद्दे:

1. निसर्गाशी जवळीक:

आदिवासी समाज जमिनीला माता मानतो आणि तिचं जतन करण्यासाठी प्रयत्नशील असतो. त्यांची शेती, अन्ननिर्मिती, औषधं, वस्त्रं आणि घरं सर्व काही निसर्गावर आधारित असतं.

2. परंपरागत ज्ञान:

आदिवासींकडे प्राचीन काळापासून वनस्पती, प्राणी आणि पर्यावरण यांच्याबद्दल असलेलं ज्ञान आधुनिक विज्ञानाला देखील मदत करू शकतं.

3. सण-उत्सव आणि श्रद्धा:

त्यांचे सण, उत्सव, विधी हे प्रामुख्याने निसर्गपूजेसाठी असतात. माती, जंगल, डोंगर, नद्या यांना देवता मानून पूजा केली जाते.

4. शाश्वत जीवनशैली:

आदिवासींची जीवनशैली ही शाश्वत असते. ते नेहमी निसर्गातील गोष्टींचा वापर गरजेपुरता करतात आणि निसर्गाला हानी पोहोचवणारं कोणतंही काम करत नाहीत.

काही उदाहरणे:

वारली आदिवासी: त्यांच्या चित्रकलेत माती, झाडं, आणि पाणी यांचे प्रतिबिंब दिसते.

गोंड आदिवासी: जंगलांवर आधारित त्यांची संस्कृती असते.

भील आदिवासी: शेती आणि वनसंपत्तीवर अवलंबून राहणारा समुदाय.

कोळी महादेव : या जमातीत दुर्गुबाई, कळसूबाई ही कुलचिन्ह पूजली जातात. नागपंचमीला मातीने सारवून नाग चौक काढतात. एक प्रकारे हा मातीचा सन्मान आहे. 

म्हणूनच मातीशी नाळ असलेला आदिवासी म्हणजे निसर्गाचा रक्षणकर्ता आहे. आजच्या या मृदा दिनी आपण मातीशी नाळ असणाऱ्या आदिवासी बांधवांचा आवाज बनण्याचा प्रयत्न करूया.

- Aboriginal Publication

www.aboriginalpublication.blogspot.com